W 2026 r. mała firma odliczy koszty innowacji, ekspansji i inwestycji. Skorzystasz m.in. z B+R, IP Box 5%, ulgi na prototyp, ekspansję, robotyzację, sponsoring, jednorazowej amortyzacji i „podatnika bezgotówkowego”. Poniżej wyjaśniam zasady, limity i wymagane dokumenty.
Kto jest „małym podatnikiem” i jakie masz stawki w 2026?
Mały podatnik to ten, którego przychód ze sprzedaży nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Jako mały podatnik CIT możesz stosować 9% CIT dla dochodów innych niż zyski kapitałowe.
Definicja i konsekwencje
- Definicja małego podatnika: PIT art. 5a pkt 20 oraz CIT art. 4a pkt 10 (kurs NBP z 1. dnia roboczego roku). Źródło: ustawa PIT, ustawa CIT.
- Stawka CIT: 9% dla małych podatników i „startujących” (dochody inne niż kapitałowe). Źródło: podatki.gov.pl.
Jakie ulgi dochodowe są dostępne dla małych firm w 2026?
Najczęściej wybierzesz: B+R, IP Box, ekspansję, prototyp, robotyzację, sponsoring oraz „podatnika bezgotówkowego”. Ulgi łączysz, o ile koszty się nie dublują.
Przegląd ulg – skrót
| Ulga | Odliczenie | Warunki i limity | Podstawa / źródło |
|---|---|---|---|
| Badania i Rozwój (B+R) | Do 200% wynagrodzeń B+R; 100% innych kosztów (200% dla CBR) | Ewidencja kosztów kwalifikowanych; ulga w PIT/CIT | podatki.gov.pl |
| IP Box | 5% od dochodu z kwalifikowanych IP | Ewidencja IP, wskaźnik nexus, załącznik PIT/IP lub CIT/IP | podatki.gov.pl, CIT IP Box |
| Ulga na ekspansję | Dodatkowe 100% kosztów (łącznie 200%) | Limit 1 mln zł rocznie; warunek wzrostu przychodów lub jego spełnienie w 2 lata | podatki.gov.pl |
| Ulga na prototyp | 30% kosztów produkcji próbnej i wdrożenia (łącznie 130%) | Limit: odliczenie do 10% dochodu; szczegółowy katalog kosztów | podatki.gov.pl |
| Ulga na robotyzację | Dodatkowe 50% kosztów robotyzacji (łącznie 150%) | Wydatki poniesione w latach 2022–2026 | podatki.gov.pl |
| Ulga na sponsoring (sport/kultura/nauka) | Dodatkowe 50% kosztów (łącznie 150%) | Odliczenie w PIT i CIT; tylko określone cele | podatki.gov.pl |
| „Podatnik bezgotówkowy” (terminal) | Odliczenie 200% kosztów obsługi terminala (limity ustawowe) | Dostępne w PIT; analogiczne przepisy w CIT | podatki.gov.pl, gov.pl |
Czy możesz skorzystać z jednorazowej amortyzacji i w jakiej wysokości?
Masz dwie ścieżki: 50 000 euro dla małego podatnika oraz do 100 000 zł dla fabrycznie nowych środków trwałych. Warunki różnią się zakresem aktywów i progami wartości.
Limity i przepisy
- Jednorazowa amortyzacja do równowartości 50 000 euro (mały podatnik i rozpoczynający). Źródło: CIT art. 16k ust. 7–13, PIT art. 22k ust. 7–13.
- Jednorazowy odpis do 100 000 zł dla fabrycznie nowych środków trwałych z grup 3–6 i 8 KŚT (dodatkowe warunki wartości). Źródło: Dz.U. 2017 poz. 1448, CIT art. 16k ust. 14–21.
- Przypisanie do grup KŚT i dokumentacja techniczna są kluczowe.
Jak działa ulga na złe długi i kiedy ją stosujesz?
Po 90 dniach od terminu płatności możesz zmniejszyć podstawę opodatkowania jako wierzyciel. Dłużnik po 90 dniach musi podstawę zwiększyć.
Co zrobić w praktyce
- Sprawdź 90. dzień od terminu z faktury/umowy.
- W zaliczce lub rocznym PIT/CIT uwzględnij zmniejszenie/zwiększenie.
- Po zapłacie odwróć korektę w roku uregulowania.
Źródło: gov.pl – Ministerstwo Finansów.
Czy można łączyć ulgę B+R z IP Box 5%?
Tak. Najpierw odliczasz koszty B+R, a kwalifikowany dochód IP opodatkowujesz 5%. Wymagana jest szczegółowa ewidencja kosztów i przychodów IP.
Minimalny zestaw dokumentów
- Ewidencja kosztów B+R i czasu pracy.
- Ewidencja IP z obliczeniem wskaźnika nexus.
- Załącznik PIT/IP lub CIT/IP. Źródła: PIT IP Box, CIT IP Box.
Jak działa ulga na robotyzację do końca 2026 r.?
Odliczysz dodatkowe 50% kosztów robotyzacji. Ulga obejmuje wydatki zaliczone do kosztów podatkowych w latach 2022–2026.
Zakres kosztów
- Roboty przemysłowe, osprzęt, oprogramowanie, szkolenia, integracja.
- Odliczenie w PIT lub CIT w zeznaniu rocznym. Źródło: podatki.gov.pl.
Na czym polega status „podatnika bezgotówkowego” (terminal)?
Możesz odliczyć 200% kosztów obsługi terminala w limicie ustawowym. Preferencje wspierają płatności bezgotówkowe.
Warunki i odliczenia
- Ulga w PIT (art. 26hd i nast. – „podatnik bezgotówkowy”), analogicznie w CIT. Źródła: podatki.gov.pl, gov.pl.
- Pamiętaj o dokumentach od operatora terminala.
Czy warto rozważyć estoński CIT jako alternatywę?
Tak, jeśli reinwestujesz zyski. W modelu estońskim podatek płacisz przy dystrybucji zysku lub ukrytych zyskach.
Najważniejsze korzyści
- Odroczenie CIT do momentu wypłaty zysku. Źródło: podatki.gov.pl – Estoński CIT.
- Efektywne łączenie z inwestycjami i ulgami poza podwójnym rozliczaniem kosztów.
Jak to wygląda w praktyce? Doświadczenie Progress Holding
W latach 2023–2025 wdrożyliśmy ponad 300 rozliczeń ulg B+R i IP Box dla MŚP. Średnia oszczędność podatkowa wyniosła 12–18% rocznego podatku.
Najczęstszy błąd to brak ewidencji czasu pracy B+R i rozdzielenia kosztów IP. Firmy tracą wtedy prawo do odliczenia lub część korzyści.
W produkcji małe firmy często mylą robotyzację z automatyzacją bez spełnienia definicji „robota przemysłowego”. Weryfikujemy specyfikacje i umowy z integratorami przed zakupem.
Progress Holding prowadzi audyt ulg i przygotowuje komplet dokumentów pod kontrolę KAS. Zadbamy też o wdrożenie w systemie księgowym i szkolenie zespołu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę połączyć B+R z ulgą na prototyp i IP Box?
Tak, jeśli nie odliczasz dwa razy tego samego kosztu. B+R dotyczy kosztów, IP Box – dochodu z IP.
Jak sprawdzić, czy spełniam warunek „małego podatnika”?
Przelicz przychód ze sprzedaży z poprzedniego roku na złote według kursu NBP z 1. dnia roboczego. Porównaj z 2 mln euro (PIT art. 5a pkt 20; CIT art. 4a pkt 10).
Robotyzacja – do kiedy mam czas na wydatki?
Ulga obejmuje koszty zaliczone do KUP w latach 2022–2026. Odliczenia dokonujesz w zeznaniu rocznym za rok poniesienia kosztu.
Jak udokumentować IP Box 5%?
Prowadź ewidencję IP i koszty powiązane ze wskaźnikiem nexus. Dołącz PIT/IP lub CIT/IP do zeznania.
Czy odliczę terminal w ryczałcie?
Tak, ulga „podatnik bezgotówkowy” przewiduje odliczenia w PIT. Sprawdź limity i potwierdzenia od operatora.
Źródła i akty prawne (wybór)
- B+R: podatki.gov.pl
- IP Box: podatki.gov.pl, podatki.gov.pl
- Ekspansja: podatki.gov.pl
- Prototyp: podatki.gov.pl
- Robotyzacja: podatki.gov.pl
- Sponsoring: podatki.gov.pl
- „Podatnik bezgotówkowy”: podatki.gov.pl, gov.pl
- Stawki i status małego podatnika: podatki.gov.pl, ustawa CIT, ustawa PIT
- Jednorazowa amortyzacja: CIT art. 16k, PIT art. 22k
- Ulga na złe długi (informacja MF): gov.pl
- Estoński CIT: podatki.gov.pl
Potrzebujesz wsparcia w doborze i rozliczeniu ulg? W Progress Holding przeprowadzimy audyt ulg, przygotujemy ewidencje i rozliczymy zeznania. Dzwoń: +48 603 232 418 lub pisz: office@progressholding.pl.
