Czym różni się umowa o dzieło od zlecenia pod kątem ZUS w 2026 roku?
Umowa zlecenia generuje obowiązek odprowadzania składek emerytalnych i rentowych, natomiast umowa o dzieło jest od nich wolna, co daje wyższą wypłatę „na rękę”.
W przypadku umowy zlecenia, zleceniodawca musi odprowadzić składki ZUS (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składkę zdrowotną. Wyjątkiem są uczniowie i studenci do 26. roku życia, dla których kwota brutto równa się netto. To najpopularniejsza forma zatrudnienia, jaką obsługujemy w ramach obsługi kadrowo-płacowej w Progress Holding.
Umowa o dzieło jest obecnie najtańszą formą współpracy dla obu stron. Nie płacisz od niej składek społecznych ani zdrowotnych. Odliczasz jedynie zaliczkę na podatek dochodowy. Istotne jest jednak prawidłowe zdefiniowanie „rezultatu” w umowie. Jeśli ZUS podczas kontroli uzna, że Twoje „dzieło” to w rzeczywistości powtarzalne czynności (zlecenie), nakaże zapłatę zaległych składek wraz z odsetkami.
Kiedy umowa o dzieło zostanie w pełni oskładkowana?
Polski rząd, realizując tzw. Kamienie Milowe KPO, planuje objęcie wszystkich umów cywilnoprawnych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Zmiany te są procedowane i mogą wejść w życie w trakcie 2026 roku. Bądź gotowy na wzrost kosztów zatrudnienia o około 30-40% w przypadku umów o dzieło, jeśli te przepisy wejdą w życie.
Ile zyskasz na rękę? Porównanie kosztów (Symulacja 2026)
Przy tej samej kwocie brutto, wykonawca na umowie o dzieło otrzyma znacznie wyższy przelew niż zleceniobiorca.
Poniższa tabela przedstawia wyliczenia dla kwoty 5000 PLN brutto (założenie: brak statusu studenta, standardowe koszty uzyskania przychodu 20% dla dzieła).
| Rodzaj umowy | Koszt całkowity dla firmy | Kwota Brutto na umowie | ZUS (Ubezpieczony) | Kwota Netto (na rękę) |
|---|---|---|---|---|
| Umowa Zlecenia | ok. 6024 PLN | 5000 PLN | ok. 685 PLN | ok. 3700 PLN |
| Umowa o Dzieło | 5000 PLN | 5000 PLN | 0 PLN | 4460 PLN |
Różnica wynosi ponad 700 zł na korzyść umowy o dzieło. Jeśli wykonawca korzysta z 50% kosztów uzyskania przychodu (przekazanie praw autorskich), zysk netto jest jeszcze wyższy. Pamiętaj, że dokładne wyliczenia zależą od indywidualnej sytuacji podatkowej.
Jak to wygląda w praktyce? Doświadczenie Progress Holding
Weryfikując dokumentację dla cudzoziemców i polskich spółek, w 65% przypadków zauważamy błędną kwalifikację umów, co naraża firmy na kary.
W naszej codziennej pracy w Progress Holding, najczęstszym problemem jest stosowanie umowy o dzieło do prostych prac fizycznych lub administracyjnych. Przedsiębiorcy chcą zaoszczędzić na ZUS, ale nie wiedzą, że Państwowa Inspekcja Pracy bardzo łatwo podważa takie kontrakty. Przykład z zeszłego miesiąca: klient zatrudnił cudzoziemca do „wykonania dzieła” polegającego na sprzątaniu biura. To klasyczne zlecenie. Pomogliśmy skorygować dokumenty i zgłosić cudzoziemca do ZUS, co pozwoliło uniknąć mandatu oraz problemów z legalizacją pobytu pracownika.
Dla cudzoziemców spoza UE umowa zlecenia jest bezpieczniejsza, ponieważ zapewnia ubezpieczenie zdrowotne, które jest wymagane przy składaniu wniosków o karty pobytu. Pomagamy w takich procedurach kompleksowo.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy muszę płacić ZUS od umowy o dzieło, jeśli mam etat?
Nie, jeśli umowę o dzieło zawierasz z innym podmiotem niż Twój pracodawca. Wtedy płacisz tylko podatek dochodowy. Jeśli podpisujesz umowę o dzieło z własnym pracodawcą, podlega ona pełnemu oskładkowaniu, tak jak etat.
Czy umowa o dzieło liczy się do emerytury?
Nie. Ponieważ nie odprowadzasz od niej składek emerytalnych, okres pracy na umowie o dzieło nie wlicza się do stażu pracy, od którego zależy prawo do emerytury i jej wysokość. To ważny czynnik przy planowaniu długoterminowym.
Gdzie zgłaszać umowy o dzieło w 2026 roku?
Każdą umowę o dzieło musisz zgłosić do ZUS na formularzu RUD w terminie 7 dni od jej zawarcia. Rejestr ten służy ZUS do analizy i typowania firm do kontroli. Więcej informacji znajdziesz na stronie ZUS.pl.
Twoje bezpieczeństwo prawne i finansowe
Wybór między zleceniem a dziełem to decyzja nie tylko o kosztach, ale o bezpieczeństwie prawnym Twojej firmy. Błędna kwalifikacja umowy w 2026 roku, w obliczu zaostrzających się kontroli i rejestru RUD, to ryzyko, którego nie musisz podejmować.
Potrzebujesz audytu umów lub wsparcia w księgowości? Skontaktuj się z nami w Progress Holding. Zadzwoń pod numer +48 603 232 418 lub napisz na office@progressholding.pl. Zadbamy o Twoje finanse.
